Kiedy badanie mikrobiomu jest przydatne i jak działa?

Czym jest mikrobiom?

Pod pojęciem mikrobiomu jelitowego rozumie się ogół mikroorganizmów żyjących w jelitach. Największą część z nich stanowią bakterie, ale w naszym układzie pokarmowym żyją też m.in. wirusy i grzyby. Czy to źle?

Ależ skąd! Mali mieszkańcy naszych jelit są niezbędni dla naszego zdrowia i pełnią ważne zadania: pomagają nam utrzymać jelita w dobrej kondycji, lepiej wykorzystywać przyjmowane pożywienie, produkować witaminy i zmniejszać stany zapalne w organizmie (1).

Najwięcej drobnoustrojów znajduje się w jelicie grubym, ponieważ panują tam idealne warunki do ich rozwoju (2). Oprócz jelit własny mikrobiom mamy także na skórze, w jamie ustnej i w drogach oddechowych.

Jak działają testy mikrobiomu?

Badanie flory jelitowej przeprowadza się na podstawie próbki stolca. Próbki stolca można pobrać w prosty sposób, a zawierają one szczególnie dużo mikroorganizmów (2). Analiza koncentruje się zazwyczaj na bakteriach, ponieważ średnio około 95% mikrobiomu jelitowego stanowią właśnie bakterie.

Aby ocenić ogólny stan bakterii w jelitach, ustalić, jakie organizmy występują i w jakich proporcjach, stosuje się tzw. sekwencjonowanie. Podczas sekwencjonowania w laboratorium odczytuje się DNA bakterii, a następnie je analizuje. Dzięki temu można określić, jakie bakterie występują i w jakiej ilości, a także jakie funkcje pełnią.

Najpopularniejszą metodą sekwencjonowania jest Next-Generation-Sequencing, w którym wyróżnia się (3):

Amplicon Sequencing:

W sekwencjonowaniu amplikonowym bada się określony fragment genu – u bakterii jest to gen 16S rRNA. Ten fragment genu szczególnie dobrze nadaje się do wydajnej i wiarygodnej analizy bakterii.

Zaleta: Dzięki skupieniu się na jednym określonym fragmencie genu powstaje mniej danych. Dzięki temu metoda jest szybsza i tańsza, a analizowane fragmenty można zbadać dokładniej i głębiej.

Wada: mniej informacji o całym materiale genetycznym bakterii. Utrudnia to na przykład rozróżnianie bardzo blisko spokrewnionych gatunków.

Whole Genome Shotgun Metagenomic Sequencing:

Sekwencjonowanie shotgun charakteryzuje się tym, że analizowany jest cały materiał genetyczny bakterii, a nie tylko jego fragment.

Zaleta: bardziej obszerne informacje o bakteriach.

Wada: z powodu większej ilości danych poszczególne fragmenty są analizowane mniej dogłębnie. Poza tym rozszyfrowanie całego materiału genetycznego nie jest konieczne w teście mikrobiomu jelitowego.

Po sekwencjonowaniu, w przypadku obu metod, wyniki są generowane za pomocą algorytmów bioinformatycznych: uzyskane dane są oceniane, wykonywane są określone obliczenia, a także ustalane są powiązania z określonymi stanami zdrowia.

Mikrobiom jelitowy analizuje się na podstawie próbki stolca.

Jak przebiega test mikrobiomu?

Badanie flory jelitowej przebiega zazwyczaj według następujących kroków:

1. Zamówienie lub otrzymanie testu jelitowego
2. Pobranie próbki i odesłanie jej
3. Wypełnienie kwestionariusza
4. Sekwencjonowanie w laboratorium i wygenerowanie raportu
5. Otrzymanie wyników

Zamówienie zestawu testowego

Większość testów mikrobiomu jelitowego, takich jak testy mikrobiomu myBioma, można wygodnie zamówić online, a w ciągu kilku dni dotrą do Ciebie pocztą. Zestawy testowe są też dostępne w wybranych aptekach, u lekarzy lub dietetyków.

Pobranie próbki i szybkie odesłanie

Do badania mikrobiomu pobiera się niewielką próbkę stolca i umieszcza ją w probówce dołączonej do zestawu. Całość należy dobrze zamknąć, zapakować i wysłać do laboratorium. W probówce znajduje się płyn, który zabezpiecza próbkę stolca podczas transportu i ją stabilizuje.

Wypełnienie kwestionariusza

W przypadku większości testów zaleca się wypełnienie kwestionariusza online. Zawiera on zazwyczaj pytania istotne dla oceny wyników lub takie, które mogą mieć wpływ na mikrobiom.

Analiza w laboratorium i generowanie raportu

Gdy próbka dotrze do laboratorium, jest przygotowywana do analizy, aby można było zsekwencjonować DNA bakterii. Podczas sekwencjonowania rozszyfrowuje się niewielkie fragmenty DNA. Dzięki temu możliwe jest zidentyfikowanie bakterii wraz z jej funkcjami.

Po zakończeniu analizy uzyskane dane są dalej przetwarzane bioinformatycznie. Na podstawie najnowszych odkryć naukowych wyniki są obliczane, interpretowane i przygotowywany jest raport.

Otrzymanie wyników

Wynikiem badania mikrobiomu jest zazwyczaj obszerny raport z analizy. Zawiera on wyniki laboratoryjne, szczegółowe informacje o aktualnym stanie mikrobiomu jelitowego i wyjaśnia, co oznacza on dla Twojego zdrowia. W zależności od dostawcy raport zawiera także zalecenia, jak poprawić lub zoptymalizować skład mikrobiomu.

Zawartość zestawu testowego myBioma Advanced zapewniająca prosty przebieg badania.

Ile kosztuje test mikrobiomu i jacy są dostawcy?

Koszty testu mikrobiomu mogą się nieco różnić w zależności od dostawcy, zakresu i kraju. W Europie większość testów kosztuje od 100 do 400 €. Analizy i testy bez zaleceń żywieniowych lub propozycji poprawy są zazwyczaj tańsze.

W tym artykule znajdziesz porównanie kilku testów mikrobiomu. Na co zwrócić uwagę przed zakupem, aby znaleźć odpowiedni dla siebie test, i czym różnią się poszczególne testy?

Czy kasa chorych pokrywa koszt testu mikrobiomu?

Publiczne kasy chorych obecnie nie pokrywają kosztów testów mikrobiomu jelitowego. Mimo to warto zapytać o to bezpośrednio w swojej kasie chorych, ponieważ zasady mogą się zmieniać.

W przypadku ubezpieczeń prywatnych niektóre koszty testów zdrowotnych i diagnostycznych mogą zostać zrefundowane. Aby mieć jak największe szanse na zwrot kosztów, powinieneś/powinnaś uzyskać od lekarza skierowanie na badanie mikrobiomu. Często może ono mieć decydujące znaczenie w wykazaniu medycznej konieczności testu.

Aby dowiedzieć się, czy i w jakim zakresie Twój test zostanie pokryty przez ubezpieczenie, zwróć się bezpośrednio do swojego ubezpieczyciela.

Stan wiedzy naukowej o badaniach nad mikrobiomem

W ciągu ostatnich dziesięciu lat badania nad mikrobiomem rozwijały się w lawinowym tempie: w latach 2014–2024 ukazało się ponad 53 000 publikacji na temat mikrobiomu jelitowego (4).

W tych latach powstało też kilka większych inicjatyw wspierających międzynarodową współpracę w dziedzinie mikrobiomu. Obecnie na pierwszym planie stoją następujące obszary badań (1, 4, 5, 6, 7):

• Pogłębianie wiedzy o zależnościach między dietą, zdrowiem i różnorodnością mikrobiologiczną: wiele tajemnic jelit nadal czeka na rozwiązanie. Na przykład funkcja około 40% dotychczas zidentyfikowanych bakterii jest wciąż nieznana.
• Opracowywanie i wspieranie zrównoważonych sposobów żywienia, innowacyjnych rozwiązań zdrowotnych i spersonalizowanych podejść medycznych.
• Określenie, jakie cechy ma „zdrowy” lub „prawidłowy” mikrobiom: okazuje się to bardzo trudnym zadaniem, ponieważ nie istnieje jeden optymalny skład mikrobiomu , a zdrowy mikrobiom może być bardzo różny u poszczególnych osób. Różnice widać także w zależności od wieku, płci i położenia geograficznego.
• Stworzenie solidnych podstaw naukowych dla zaleceń zdrowotnych opartych na mikrobiomie: krąży wiele porad i zaleceń dotyczących zdrowych jelit, jednak część z nich nie jest poparta dowodami naukowymi.

Perspektywy badań nad mikrobiomem

Badania nad mikrobiomem otwierają obiecujące perspektywy dla medycyny spersonalizowanej, na przykład dzięki indywidualnie dopasowanej diecie, probiotykom i innym interwencjom opartym na mikrobiomie (8).

Oprócz klasycznych danych zdrowotnych wkrótce także biomarkery mikrobiomu mogą być uwzględniane przy opracowywaniu spersonalizowanych strategii żywieniowych. Pierwsze zastosowania do kontroli poziomu cukru i tłuszczów we krwi, oparte na uczeniu maszynowym, już odnoszą sukcesy (4, 9). Również w leczeniu zespołu jelita drażliwego pacjenci mogliby w przyszłości być dzieleni na grupy na podstawie określonych objawów i czynników stylu życia i leczeni w sposób ukierunkowany, zamiast stosować „jednakowe podejście dla wszystkich” (10). Takie zastosowania mogłyby przyczynić się do wczesnego wykrywania i indywidualnego leczenia chorób, takich jak cukrzyca typu 2, choroby układu krążenia, depresja, choroba Parkinsona, rak jelita grubego czy przewlekłe choroby zapalne jelit.

Chcesz jako pierwszy/pierwsza dowiadywać się o nowościach produktowych oraz otrzymywać ekskluzywne rabaty, przepisy i nie tylko? Dołącz już teraz do naszego Happy Gut Club na WhatsAppie: myBioma Happy Gut Club
Dla Ciebie. Dla Twoich jelit.

Kiedy test mikrobiomu ma sens?

Testy mikrobiomu często spotykają się z krytyką, że niewiele mówią. Wyjaśniamy, kiedy badanie mikrobiomu rzeczywiście ma sens i czego realistycznie możesz się po nim spodziewać.

Badanie mikrobiomu ma sens, jeśli:

• zaleci Ci je lekarz lub dietetyk.
• chcesz wiedzieć, jaki jest stan zdrowia i skład Twojego mikrobiomu.
• chcesz sprawdzić, jak bogaty i zróżnicowany jest Twój mikrobiom.
• od dłuższego czasu cierpisz na niejasne dolegliwości trawienne lub jelitowe.
• jesteś ciekaw/ciekawa, jak Twój mikrobiom może wpływać na inne obszary organizmu, takie jak układ odpornościowy, skóra czy stany zapalne.
• szukasz zaleceń dotyczących diety przyjaznej jelitom i stylu życia.
• chcesz obserwować zmiany w mikrobiomie w czasie, aby sprawdzić skuteczność zmian w diecie lub stylu życia.
• chcesz wcześnie rozpoznać ryzyko wystąpienia określonych chorób.

Testy mikrobiomu – czego nie potrafią:

• Stawiać diagnoz. Test nie może postawić diagnozy, ale dostarcza cennych wskazówek dotyczących powiązań między składem mikrobiomu a określonymi stanami zdrowia lub chorobami.
• Zastąpić leczenia. W przypadku dolegliwości należy koniecznie skonsultować się dodatkowo z lekarzem lub dietetykiem.
• Uwzględnić wszystkich aspektów. Tematy zdrowotne są bardzo złożone, ponieważ decydującą rolę odgrywają tu środowisko społeczne, własne wybory dotyczące stylu życia, genetyka, dieta, indywidualny metabolizm, radzenie sobie ze stresem i wiele innych czynników. Skorzystaj ze wsparcia lekarzy lub dietetyka i zapobiegaj chorobom zdrowym stylem życia.
• Cię wyleczyć. Cudowna pigułka ani cudowny środek na lepsze samopoczucie nie istnieją. Testy mikrobiomu mogą jedynie pokazać, które aspekty można poprawić, oraz dać wskazówki i inspirację, jak dążyć do poprawy.

Testy mikrobiomu cierpią z powodu braku standaryzacji

Ponieważ badania nad mikrobiomem to stosunkowo nowa dziedzina, rzeczywiście brakuje pewnych standardów dotyczących pobierania i analizy próbek. Może to utrudniać porównywanie wyników od różnych dostawców. Zawczasu dowiedz się, jaki zakres i jakie treści otrzymasz u poszczególnych dostawców. Przy kolejnym teście warto pozostać przy dotychczasowym dostawcy, aby zobaczyć swoje postępy i umożliwić bezpośrednie porównanie.

Zwróć też uwagę na certyfikaty, np. certyfikaty ISO, które świadczą o wysokiej jakości i sprawdzonych procedurach.

Wiarygodność testów jest ograniczona przez krótkotrwałe wahania w mikrobiomie

Głównym celem testów mikrobiomu jest zapewnienie kompleksowego wglądu w stan i skład mikrobiomu. Podobnie jak morfologia krwi test dostarcza obrazu chwili, ponieważ mikrobiom w pewnym stopniu nieustannie się zmienia pod wpływem diety, stylu życia, aktywności fizycznej, chorób i leków.

Mimo to nawet obraz chwili może dostarczyć cennych wskazówek i ujawnić aktualny stan zdrowia jelit. Pewien podstawowy mikrobiom nie podlega ponadto codziennym wahaniom, lecz zmienia się dopiero w wyniku długotrwałej zmiany diety.

Ponowne badanie po około 3–6 miesiącach jest zalecane, aby zobaczyć postępy i zmiany.

Wyniki testów często nie dają jasnych zaleceń terapeutycznych

Przed zakupem testu mikrobiomu sprawdź, w jakim stopniu zawiera on zalecenia terapeutyczne. Niektóre testy, jak test mikrobiomu myBioma, oferują zalecenia dotyczące diety i stylu życia lub możliwość skorzystania z konsultacji z dietetykiem.

Ponieważ kwestie zdrowotne związane z mikrobiomem są często bardzo indywidualne, warto traktować wyniki testu jako punkt wyjścia: odzwierciedlają one aktualny stan i wskazują pierwsze możliwości działania. Für spezifische und individuell angepasste Interventionen ist es ratsam, sich von Ernährungsfachkräften oder Ärzt:innen Unterstützung zu holen.

Wyniki testu pomagają też lekarzom i terapeutom precyzyjnie ocenić stan aktualny i na tej podstawie dobrać odpowiednie podejścia terapeutyczne.

Testy mikrobiomu mogą wskazać jedynie powiązania, a nie przyczyny

Wyniki testu pokazują, że określone bakterie są powiązane z danym stanem zdrowia, a nie że są przyczyną choroby. Oznacza to, że związek przyczynowo-skutkowy nie został w większości aspektów jeszcze ostatecznie wyjaśniony.

Mikrobiom ze wszystkimi swoimi różnymi mikroorganizmami i funkcjami oraz współdziałanie mikrobiomu z ludzkim organizmem i metabolizmem są niezwykle złożone. Bardzo utrudnia to ustalenie przyczyn. Mimo to powiązania można traktować jako ważne punkty odniesienia. Nawet jeśli nie wszystkie bakterie są bezpośrednio przyczynowo związane z chorobami, powiązania dostarczają cennych wskazówek dotyczących możliwych podejść profilaktycznych lub zindywidualizowanych terapii, które są pomocne w osobistej profilaktyce zdrowotnej.

Korzyści zdrowotne są naukowo wciąż niejasne

Testy mikrobiomu mogą dostarczyć cennych informacji, które przyczyniają się do wczesnego wykrywania lub profilaktyki chorób. Zwłaszcza w przypadku chorób przewlekłych może to odgrywać istotną rolę.

Wysokie koszty często nie przekładają się na wartość dodaną

Zdecyduj sam/sama, ile jest dla Ciebie warte przejęcie kontroli nad zdrowiem własnych jelit dzięki szczegółowej analizie. Zyskaj fascynujący wgląd w to, jak Twój mikrobiom wpływa na układ odpornościowy, zdrowie skóry i kontrolę masy ciała – i odkryj możliwe czynniki ryzyka określonych chorób już na wczesnym etapie.

Testy mikrobiomu myBioma: zamów wygodnie i łatwo z domu!

Marka myBioma: testy mikrobiomu do analizy zdrowia Twoich jelit

Naszą wizją w myBioma jest poprawa jakości życia naszych klientów dzięki innowacyjnym testom mikrobiomu oraz wyniesienie zdrowia jelit na nowy poziom.

Za tym stoi myBioma:

• Wyniki oparte na wiedzy naukowej.
• Znormalizowane etapy procedury – od ekstrakcji i sekwencjonowania próbek po analitykę bioinformatyczną i interpretację danych.
• Cenny wgląd w unikalny skład i sposób działania Twoich bakterii jelitowych.
• Pierwsza na świecie firma z podwójnym certyfikatem ISO w dziedzinie mikrobiomu, co gwarantuje najwyższą jakość i niezawodność.
• Oparte na dowodach, spersonalizowane zalecenia dotyczące diety i stylu życia, dopasowane do Twoich indywidualnych potrzeb.
• Unikalne połączenie najnowocześniejszych metod analizy Next-Generation-Sequencing (sekwencjonowanie amplikonowe 16S) z rosnącą bazą wiedzy o interakcji mikrobiomu z organizmem ludzkim oraz z opracowanymi wewnętrznie algorytmami bioinformatycznymi i modelami AI, zapewniającymi najdokładniejsze i najgłębsze wyniki oraz powiązania.
• Identyfikacja ponad 5000 gatunków bakterii.
• Interdyscyplinarny zespół twórców składający się z ekspertów z dziedziny nauk o żywieniu, medycyny, bioinformatyki i komunikacji.

Czy Ty też jesteś już ciekaw/ciekawa i chcesz dowiedzieć się więcej o naszych testach mikrobiomu ? Wszystkie informacje i szczegóły dotyczące zakresu i zawartości testów znajdziesz tutaj: https://mybioma.com/collections/mikrobiom-tests

Evelyn Weiler licencjat

Specjalista od żywienia

Jako dietetyk i ekspert ds. zdrowia jelit Evelyn intensywnie zajmuje się aktualnymi badaniami nad żywieniem i wykorzystuje tę wiedzę do opracowywania ugruntowanych rekomendacji i innowacyjnych rozwiązań. Jej pasja do odżywiania jest widoczna także w jej kuchni, gdzie lubi eksperymentować i tworzyć zdrowe, przyjazne dla jelit przepisy, szczególnie dla osób o specjalnych potrzebach żywieniowych.

Więcej tego autora