Jak mikrobiom jelitowy wzmacnia układ odpornościowy

Czy wiesz, że możesz wspierać swoją odporność za pomocą jelit?

Utrzymanie optymalnie działającego układu odpornościowego jest obecnie dla wielu osób bardzo ważne. Wszyscy mówią o wzmacnianiu odporności, ale czym właściwie jest układ odpornościowy?

Czym jest układ odpornościowy?

Układ odpornościowy to system obronny, który obejmuje wiele struktur biologicznych i procesów w organizmie i chroni przed chorobami. Aby działał prawidłowo, musi rozpoznawać wiele różnych patogenów i odróżniać je od własnych, zdrowych tkanek organizmu. Jeśli jednak dojdzie do infekcji, układ odpornościowy nie tylko wzmacnia swoją obronę, lecz także pomaga organizmowi dojść do siebie, pozostawiając trwałą pamięć o patogenie.

Z czasem ta stała pamięć i rozpoznawanie patogenów zapewniają lepszą ochronę i prowadzą do mniejszej liczby infekcji (1). Czasami jednak to zawodzi: patogen skutecznie wnika do organizmu i sprawia, że chorujemy.

“The states of health or disease are the expressions of the success or failure experienced by the organism in its efforts to respond adaptively to environmental challenges.” – Rene Dubos, 1965

Co jelita mają wspólnego z układem odpornościowym?

Kiedy większość ludzi myśli o układzie odpornościowym, pierwsze skojarzenie to zwykle powiększone węzły chłonne. Obecnie uwaga skupia się jednak na naszym układzie pokarmowym, o którym dziś wiemy, że odgrywa ważną rolę w odporności. Chociaż nasz przewód pokarmowy znajduje się głęboko w ciele, jest potencjalnym miejscem wnikania patogenów (2). Nasze jelito grube zawiera największy zbiór mikroorganizmów, które żyją w nas i na nas, znany również jako mikrobiom jelitowy. Większość naszych bakterii znana jest z tego, że pomagają nam trawić pokarm. Odgrywają jednak również ważną rolę dla naszego układu odpornościowego (2).

Bakterie jelitowe: armia chroniąca przed patogenami

Nasze bakterie jelitowe mogą wchodzić w interakcje z potencjalnymi patogenami i tworzyć barierę w procesie zwanym opornością kolonizacyjną (3, 4, 5, 6). Dzięki temu szkodliwe bakterie nie mogą się osiedlać w jelicie. Ta cienka bariera utrzymuje bakterie bezpiecznie w ich preferowanym środowisku – jelicie – i powstrzymuje je przed „eksplorowaniem” innych obszarów, na przykład krwiobiegu. Jeśli błona śluzowa jelit jest uszkodzona, nasze bakterie mogą się przedostać i trafić tam, gdzie nie powinny się znaleźć, np. do innych narządów. Gdy gromadzą się w tych miejscach, wydzielane przez nie toksyny i produkty przemiany materii mogą prowadzić do reakcji zapalnych, które uszkadzają tkanki. To jeden z wielu powodów, dla których zdrowa błona śluzowa jelit jest tak ważna.

Niektóre z naszych stałych bakterii potrafią produkować krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe (SCFA), takie jak maślan, propionian i octan (7). Substancje te, jak wykazano, pomagają komórkom jelita budować obronę immunologiczną przed wnikającymi patogenami i zapobiegać stanom zapalnym w jelicie (8). Mogą także wzmacniać odporność ogólnoustrojową, czyli całego ciała, podczas odpowiedzi immunologicznej, poprawiając funkcję barierową jelita i rekrutując komórki odpornościowe do walki z wnikającymi patogenami (9). Ogólnie uważa się, że SCFA są bardzo korzystne dla naszego układu odpornościowego dzięki zdolności do zmniejszania stanów zapalnych i poprawy odporności.

Jak niezrównoważone jelita wpływają na odporność?

Zaburzona równowaga bakterii jelitowych może skutkować słabą odpornością. Wynika to z tego, że nie wszystkie bakterie jelitowe potrafią produkować wspomniane wcześniej cenne SCFA, które pomagają organizmowi zwalczać patogeny. Aby dobrze funkcjonować, nasz mikrobiom jelitowy potrzebuje równowagi i harmonii.

Jak wzmocnić swój układ odpornościowy?

Możemy pomóc naszym bakteriom w produkcji maślanu, propionianu i octanu, spożywając odpowiedni wybór prebiotyków (7), czyli produktów, które wspierają wzrost korzystnych bakterii jelitowych. Jeśli na przykład dostarczymy mikrobiomowi jelitowemu różnych prebiotyków, takich jak błonnik i skrobia oporna , wspieramy pożyteczne bakterie w produkcji substancji, które z kolei poprawiają naszą odporność.

Popraw swoje zdrowie dzięki analizie mikrobiomu myBioma

Właśnie w takich czasach jak obecne niezwykle ważne jest, aby postawić zdrowie na pierwszym miejscu. Dzięki analizie mikrobiomu myBioma otrzymasz raport o aktualnym stanie zdrowia swoich jelit i będziesz mógł je w ukierunkowany sposób poprawiać dzięki dopasowanym wskazówkom. Wiemy, że zmiana diety i stylu życia bywa czasem wyzwaniem, ale na naszym blogu i w mediach społecznościowych na bieżąco znajdziesz pyszne i proste przepisy przyjazne mikrobiomowi.