Odżywianie wegańskie w TCM – raport z doświadczeń dietetyka Cornelii Führer

Tradycyjna Medycyna Chińska (TCM)

Kto interesuje się medycyną alternatywną, nie może pominąć Tradycyjnej Medycyny Chińskiej (TCM). Kolejny trend stawia na zdrowy & zrównoważony sposób odżywiania – coraz więcej osób odżywia się w oparciu o rośliny lub w pełni wegańsko.

Dietetyczka Cornelia Führer łączy oba te podejścia w swojej pracy doradczyni żywieniowej i pokazuje, że takie połączenie może między innymi korzystnie wpływać na zdrowie jelit. W dzisiejszym artykule gościnnym Cornelia opisuje swoje doświadczenia z dietą wegańską i pokazuje, jakie przeszkody mogą się pojawić – zwłaszcza w kontekście TCM.

O autorce artykułu – Cornelii Führer

Jestem z wykształcenia dietetyczką (absolwentką nauk o żywieniu) i dyplomowaną doradczynią żywieniową w zakresie Tradycyjnej Medycyny Chińskiej. Po zdobyciu doświadczenia w doradztwie w sieci fitness i w gabinecie lekarskim od kilku lat pracuję na własny rachunek jako doradczyni żywieniowa i prowadzę swoich klientów niemal wyłącznie online.

Kilka lat temu do mojej praktyki doradczej doszedł obszar diety wegańskiej – bardzo nietypowe połączenie z Tradycyjną Medycyną Chińską. W TCM jako medycynie holistycznej wszystkie produkty spożywcze mają swoje miejsce, są stosowane według swojego działania w organizmie i służą m.in. celom terapeutycznym. Wykluczenie całych grup produktów wymaga więc szczególnej uwagi – z punktu widzenia nauk o żywieniu oczywiście ze względu na zaopatrzenie w składniki odżywcze, a według TCM ze względu na działanie, jakie te produkty mają w organizmie.

Droga do wegańskiej diety zgodnej z TCM

Do diety wegańskiej zwróciłam się sama, z zainteresowania naukowego. Opinia „jak jesz wegańsko, musisz jeść dużo więcej, a mimo to chudniesz” była wtedy wyjątkowo popularna. Jako doradczyni żywieniowa, dla której odchudzanie jest zawsze ważnym tematem, nie mogłam pominąć tego aspektu. Rozpoczęłam więc eksperyment na sobie i wykreśliłam z jadłospisu wszystkie produkty zwierzęce. Nabiał i tak nie służył mi już z punktu widzenia TCM, a mięso jadłam i tak prawie wcale.
Zwróciłam się więc do diety wegańskiej z zainteresowania naukowego, ale ostatecznie zostałam przy niej także z powodów etycznych & ekologicznych.

Dla mnie osobiście to jedna z najlepszych decyzji, jakie kiedykolwiek podjęłam – czuję się znacznie bardziej w zgodzie z własnym wyborem produktów, moje ciało po prostu wydaje się „czystsze”, nie czuję się już tak ociężała, a trawienie działa (prawie) bez zarzutu. Potwierdziła mi to także analiza mikrobiomu od MyBioma – mój mikrobiom jest w świetnej formie, & szlaki metaboliczne organizmu działają na piątkę!

Fatalny błąd w rozumowaniu: wegańskie = zdrowe

Odżywianie się wegańsko nie oznacza jednak automatycznie zdrowego stylu życia.

Prawie wszystkie restauracje typu fast food oferują dziś wegańskie warianty, istnieje wegańska czekolada, pizza i mnóstwo gotowych produktów. Czasy „jedzenia samych warzyw i fasoli” dawno minęły.

Korzystna dla zdrowia (i zalecana również przez towarzystwa żywieniowe) jest natomiast dieta roślinna, oparta na roślinach strączkowych, produktach pełnoziarnistych, owocach, warzywach i dobrych tłuszczach. Dotyczy to w jednakowym stopniu osób jedzących wszystko, wegetarian i wegan. Jeśli przestrzegasz tej zasady i odpowiednio układasz jadłospis w oparciu o pełnowartościowe, nieprzetworzone produkty, droga do szczupłej sylwetki jest możliwa przy każdym sposobie odżywiania. To, czy chcę włączać do jadłospisu mięso lub rybę 1–2 razy w tygodniu, czy zdecyduję się na roślinną alternatywę, pozostaje osobistą preferencją – o ile nie wykluczają tego historia choroby lub aktualna sytuacja zdrowotna.

Suplementy a dieta wegańska

Komu zależy na diecie wegańskiej, temu radzę (lepiej wcześniej niż później) zająć się tematem suplementów (hasło: witamina B12).

Nie oznacza to, że taki sposób odżywiania jest nienaturalny lub trudny do zrealizowania, ale wymaga odpowiedniego planowania i pewnej podstawowej wiedzy o krytycznych składnikach odżywczych. Ponieważ witaminę B12 przyjmujemy praktycznie wyłącznie z produktów zwierzęcych, jej zewnętrzne dostarczanie jest bardzo ważne.

Podejście indywidualne: „jednej” zdrowej diety nie ma!

W Tradycyjnej Medycynie Chińskiej produkty zwierzęce (zwłaszcza mięso) służą do budowania energii życiowej Qi – mają odżywiać, rozgrzewać i są ważne dla budowania krwi. W mojej praktyce doradczej widzę więc, szczególnie u wegan, raz po raz niedobory Qi (czyli energii), dolegliwości trawienne, biegunki, utrzymujące się uczucie zimna lub niedobór krwi (z punktu widzenia TCM). Kto odżywia się dużą ilością surowych potraw, pije codziennie 2 matcha latte i spożywa dużo jogurtu sojowego, nie powinien się dziwić ciągłemu zimnu, zmęczeniu i biegunkom. Oczywiście swoją rolę odgrywa tu własny typ konstytucji & także rytm pór roku (dieta letnia a zimowa). JEDNEGO właściwego sposobu odżywiania nie ma – „twoja dieta jest tak indywidualna jak ty”, jak lubię mawiać.

To, co ogólnie uważa się za „zdrowy” sposób odżywiania, w indywidualnym przypadku może więc wcale nie być tak korzystne i może szkodzić organizmowi bardziej, niż mu służyć.

Indywidualne doradztwo

Na tym właśnie skupiam się w mojej praktyce doradczej. Dzięki odpowiedniemu wywiadowi zwykle szybko dowiaduję się, gdzie leżą „sedno problemu” i mogę dawać moim klientom indywidualne zalecenia, jak poprawić swoją dietę zgodnie z ich typem lub obrazem dolegliwości.

Ogólne zalecenia żywieniowe są przeznaczone dla szerokiej populacji i stanowią ważny punkt odniesienia, ale nigdy nie zastąpią indywidualnego doradztwa i osobistych rekomendacji. Wspieram więc moich klientów poprzez ukierunkowany wybór produktów, metody przygotowywania dopasowane do typu oraz odpowiednie przyprawy i herbaty, aby mogli wydobyć z diety to, co najlepsze dla siebie. Naturalnie należą do tego również zalecenia z zakresu nauk o żywieniu (składniki odżywcze, suplementy).

Ponieważ własna dieta zazwyczaj zawiera także komponenty emocjonalne i wiąże się ze zmianą stylu życia, nie może oczywiście zabraknąć wsparcia na płaszczyźnie międzyludzkiej. Zawsze postrzegam człowieka jako całość, ciało & umysł należą do siebie – dlatego bardzo bliskie jest mi spojrzenie TCM, które widzi człowieka jako całość i jako część większej całości.

Doradztwo TCM a zdrowie jelit

Dlatego zdrowie jelit jest dla mnie bardzo ważnym elementem, którego nie może zabraknąć w holistycznym ujęciu. Choć pytanie o codzienne wizyty w toalecie nie jest najbardziej lubianym w rozmowach doradczych i często wywołuje zakłopotanie, staram się wyjaśnić, jak ważny jest ten czynnik dla naszego zdrowia. „No, normalnie” to dla mnie po prostu niezadowalająca odpowiedź (i tak, dopytuję), wzdęcia nie muszą być codziennością, a robienie zapasów papieru toaletowego w czasach kryzysu świadczy moim zdaniem raczej o potencjalnie zaburzonej równowadze jelit niż o myśleniu przyszłościowym ;-).

To, co wydalamy z organizmu, jest częścią diagnostyki w TCM

Stolec jest jednym z wielu elementów układanki, które mogą wskazywać na różne zaburzenia równowagi w organizmie (należą do nich także miesiączka, mocz, pot, nadmiar śluzu, upławy itp.). Nasz mikrobiom jako niemal samodzielny „narząd” żyje z nami w szczególnej symbiozie i dlatego w holistycznym ujęciu nie wolno go w żadnym razie pomijać.

Podczas gdy niektórzy potrafią chrupać całe miski surowych warzyw, inni reagują na nie silnymi bólami brzucha i biegunkami. Kto przez całe życie unikał na talerzu roślin strączkowych, nie powinien się dziwić, że – nie tylko przy przejściu na dietę roślinną – pierwsze fasolki dadzą o sobie wyraźnie znać i na początku trochę poskręca i pokłuje w brzuchu. Ważne jest jednak, by zrozumieć, że nie oznacza to automatycznie, że „fasola nie jest dla mnie”, tylko że nasz układ pokarmowy potrzebuje czasu na adaptację. Poza tym istnieją także wskazówki oraz zioła/przyprawy, które mogą pomóc poprawić strawność.

Najlepsze produkty i składniki odżywcze niewiele nam dają, jeśli nasz układ pokarmowy nie ma możliwości, by wydobyć z nich to, co najlepsze.

Dlatego szczególnie ważne jest uwzględnienie indywidualnej sytuacji wyjściowej, tolerancji, a także osobistych preferencji, aby stworzyć jak najbardziej pełnowartościowy, a zarazem przyjemny osobisty sposób odżywiania.

Cornelia Führer, coach TCM.

Jak skontaktować się z Cornelią

Bardzo dziękujemy, Cornelio, za twój cenny wkład!

Annie Grimm

Pasjonat jedzenia i menadżer marketingu

Anni jest nie tylko asem marketingowym, ale także głęboko zakorzeniona w obszarach odżywiania i zdrowia jelit i zna wszystkie wskazówki i triki!

Więcej tego autora