Uważność dla jelit: oto, jak skuteczna jest hipnoza w przypadku zespołu jelita drażliwego

Zespół jelita drażliwego

(Irritable bowel syndrome, IBS) to czynnościowe zaburzenie przewodu pokarmowego, które objawia się różnorodnymi dolegliwościami trawiennymi, takimi jak ból, wzdęcia, biegunka lub zaparcia. Na całym świecie na zespół jelita drażliwego cierpi około 11 % populacji, przy czym kobiety chorują częściej niż mężczyźni (1,2). Typowe metody leczenia obejmują zmianę diety lub przyjmowanie probiotyków. Najskuteczniejszą dietą w łagodzeniu objawów zespołu jelita drażliwego jest dieta LOW-FODMAP (3). Jeszcze skuteczniejszą metodą jest obecnie hipnoterapia (hipnoza brzucha lub hipnoza jelit) – i jest to nawet potwierdzone naukowo (4).

Diagnoza: zespół jelita drażliwego – przyczyna jest często nieznana

Dokładne przyczyny zespołu jelita drażliwego nie zostały w pełni wyjaśnione. W zależności od tego, które objawy dominują, zespół jelita drażliwego dzieli się na cztery typy: typ z biegunką, typ z zaparciami, typ bólowy i typ z wzdęciami. Poza tymi czterema głównymi typami występują także typy mieszane. Możliwymi przyczynami mogą być np. nietolerancje pokarmowe, ale także zaburzenie równowagi mikrobiomu jelitowego (dysbioza) może przyczyniać się do rozwoju zespołu jelita drażliwego. Gdy naturalna równowaga bakterii w jelitach zostaje zachwiana, może to zaburzać pracę jelit. Często jednak zespół jelita drażliwego jest też wywoływany lub nasilany przez stres albo problemy psychiczne (5). Nic dziwnego, ponieważ nasze jelita pozostają w bezpośredniej komunikacji z mózgiem.

Komunikacja między jelitami a mózgiem

Nauka już dawno odkryła, że nasz mózg komunikuje się z jelitami za pośrednictwem osi jelitowo-mózgowej – i odwrotnie. Jedną z głównych dróg tej komunikacji jest nerw biegnący przez całe nasze ciało, który łączy narządy (w tym jelita) bezpośrednio z mózgiem. Nazywa się go nerwem błędnym i działa jak autostrada, którą mózg wysyła sygnały do jelit, a jelita do mózgu. Dlatego gdy czujemy stres lub lęk, może to dość mocno odbić się na jelitach. Szczególnie w zespole jelita drażliwego już minimalne bodźce psychiczne często wywołują silną aktywność jelit. (6) I tu do gry wchodzi hipnoza.

Hipnoza – czym właściwie jest?

Hipnoza to metoda, za pomocą której ludzie wprowadzają siebie lub innych w stan odprężonej świadomości. Tak zwana hipnoterapia sprawdziła się w leczeniu najróżniejszych dolegliwości. W psychologii hipnoterapię stosuje się w leczeniu lęków, depresji, zaburzeń obsesyjno-kompulsywnych i zaburzeń odżywiania. Dobrze można nią leczyć także uzależnienia (np. palenie papierosów) oraz przewlekły ból. (7,8)

Czym jest hipnoza jelit? (gut directed hypnosis)

Hipnoza jelit jest obecnie zalecana w krajowych i międzynarodowych wytycznych dotyczących leczenia zespołu jelita drażliwego. Jako jedyna terapia przyczynowa działa bezpośrednio na oś jelitowo-mózgową i koryguje tam nieprawidłowe połączenia. W przeciwieństwie do innych metod hipnoza jelit uwzględnia także przyczyny zespołu jelita drażliwego, a nie tylko jego objawy.

Jak działa hipnoza jelit?

Hipnozę jelit można przeprowadzać wspólnie z terapeutą lub, jako alternatywę, samodzielnie z odpowiednim programem audio. Badania wykazały, że zarówno hipnoza jelit prowadzona z terapeutą, jak i stosowana samodzielnie daje u pacjentów z zespołem jelita drażliwego podobnie pozytywne wyniki (11).

Skuteczność hipnozy brzucha w zespole jelita drażliwego

Zastosowanie specjalnej hipnozy brzucha w leczeniu zespołu jelita drażliwego opracowano po raz pierwszy w latach 80. XX wieku. Już wtedy podejrzewano, że za dolegliwościami jelita drażliwego kryją się przyczyny psychosomatyczne. Gastroenterolog prof. Peter Whorwell leczył pacjentów hipnoterapią.

Podczas 12 sesji pacjentom sugerowano, że ich przewód pokarmowy działa spokojnie i rytmicznie oraz że przejmują kontrolę nad swoim trawieniem. Dzięki temu pozytywnie wpłynięto i uspokojono nie tylko nadwrażliwość przewodu pokarmowego na ból, ale także ruchy jelit. Ku zaskoczeniu naukowców hipnoterapia wyraźnie złagodziła ból brzucha, wzdęcia i ogólne samopoczucie u około dwóch trzecich pacjentów. Badania wykazały, że ten pozytywny efekt hipnoterapii utrzymuje się przez wiele miesięcy (12).

Obecnie dostępne są badania, które dają podobne, pozytywne wyniki, co m.in. sprawiło, że hipnozę zaleca się w leczeniu zespołu jelita drażliwego. (9,10)

70 procent pozytywnie reaguje na leczenie hipnoterapią

Skuteczność hipnoterapii potwierdziło również badanie Uniwersytetu Medycznego w Wiedniu, opublikowane w czasopiśmie naukowym „International Journal of Molecular Sciences”. Zgodnie z badaniem na psychosomatyczne, całościowe leczenie zespołu jelita drażliwego za pomocą hipnozy pozytywnie zareagowało do 70 procent leczonych osób. W przypadku wyłącznie objawowych lub probiotycznych terapii żywieniowych odsetek ten był wyraźnie niższy. (4)

Jelita i układ nerwowy pozostają w stałej wymianie za pośrednictwem tzw. osi jelitowo-mózgowej

Między jelitami a mózgiem nieustannie przesyłane są sygnały nerwowe, które informują nas m.in. o tym, kiedy jesteśmy głodni lub kiedy zjedliśmy za dużo – by wymienić tylko dwa z niezliczonych połączeń. Z drugiej strony nasz stan psychiczny ma także bezpośredni wpływ na trawienie: nagły lęk może wywołać parcie na stolec, a stres może powodować nudności. Szczególnie w zespole jelita drażliwego już minimalne bodźce psychiczne często wywołują silną aktywność jelit.

Hipnoza brzucha jest dziś uznawana za medyczną technikę relaksacyjną, której skuteczność została potwierdzona w różnych badaniach naukowych. Oczywiście hipnoza nie jest lekiem na wszystko, ale to droga pozbawiona skutków ubocznych, by złagodzić objawy dolegliwości trawiennych.

Annie Grimm

Pasjonat jedzenia i menadżer marketingu

Anni jest nie tylko asem marketingowym, ale także głęboko zakorzeniona w obszarach odżywiania i zdrowia jelit i zna wszystkie wskazówki i triki!

Więcej tego autora